Verlof algemeen

Op hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer recht?


Het wettelijke aantal (minimum) vakantiedagen per jaar is vier keer het aantal

werkdagen per week. Bij een volledige baan is dat dus 4x5=20 dagen per jaar.

Boven op deze wettelijke dagen kan er ook sprake zijn van extra (bovenwettelijke) vakantiedagen.

Bovenwettelijke vakantiedagen zijn veelal via de CAO verplicht geregeld of (als er geen CAO van toepassing is) afgesproken met de Ondernemingsraad of Personeels-vertegenwoordiging of in de individuele arbeidsovereenkomst.




Wanneer kan een werknemer vakantiedagen opnemen?


In principe moet de werkgever instemmen met de vakantiewensen van de werknemer. Maar in twee gevallen mag de werkgever van deze regel afwijken:

  • Er is een verplichte collectieve vakantie vastgesteld (zoals in de bouw en het onderwijs) of er staan afspraken in de arbeidsovereenkomst, of er zijn afspraken overeengekomen met de Ondernemingsraad/Personeelsvertegenwoordiging.

  • De vakantiewens van de werknemer levert uitzonderlijk grote problemen op voor de bedrijfsvoering. Dit moeten dan wel gewichtige redenen zijn. In dat geval moet de werknemer wel akkoord gaan met een andere vakantieperiode. Bovendien moet de werkgever die de reeds verleende vakantie intrekt, de schade die de werknemer aantoonbaar zou lijden, vergoeden.




Kunnen medewerkers verplicht worden om vrije dagen op te nemen?


De werkgever mag een beperkt aantal verplichte vrije dagen aanwijzen als dat in de CAO of de arbeidsovereenkomst is opgenomen. In de CAO of arbeidsovereenkomst staat dan ook over hoeveel dagen het elk jaar gaat.

Een minimum aaneengesloten periode van twee weken vakantie moet in stand blijven.




Werknemers willen hun reeds goedgekeurde en ingeplande vakantie aanvraag intrekken. Moet ik daar als werkgever mee akkoord gaan?


Nee. U mag als werkgever besluiten dat de medewerker het aangevraagde verlof gewoon moet opnemen.

Er kunnen wel onvoorziene omstandigheden zijn en dan moeten werkgever en werknemer goed overleg met elkaar voeren. Het kan ook zo zijn, dat er in die periode voor de werknemer geen of onvoldoende werk is. Dan is het denkbaar dat de werkgever niet hoeft in te stemmen met het verzoek de vakantie op een ander moment op te nemen.

Hier spelen goed werkgeverschap en goed werknemerschap zeker een rol. Probeer altijd in goed overleg tot een oplossing te komen.




Wat gebeurt er als de werknemer geen vakantie kan opnemen, omdat hij moet doorwerken?


Dan vervallen de verlofdagen niet, en moet werkgever de werknemer in staat stellen ze later op te nemen.




Hoelang blijven vakantierechten in stand?


Wettelijke uren De wettelijk opgebouwde vakantierechten van 2020 dient een werknemer vóór 1-7-2021 op te nemen, niet genoten wettelijke uren vervallen dus per 1-7-2021. Bovenwettelijke uren De verjaringstermijn van bovenwettelijke vakantiedagen blijft 5 jaar na het jaar waarin de vakantiedagen zijn ontstaan. Deze verjaringstermijn begint te lopen op de laatste dag van het kalenderjaar waarin de aanspraak is ontstaan. De oudste rechten worden het eerst opgenomen. Met andere woorden: bovenwettelijke vakantieaanspraken opgebouwd in 2020 zijn per 1 januari 2026 verjaard.




Werknemer heeft nog geen verlofaanvraag ingediend. Kan ik als werkgever een werknemer verplichten om vakantiedagen op te nemen?


Nee, los van (wellicht) enkele verplichte vrije dagen kan vakantie alleen in overleg en dan nog op verzoek van de werknemer worden opgenomen. Anderhalf jaar na opbouw vervallen de niet opgenomen wettelijke verlofdagen.

Advies

Informeer de werknemer nauwkeurig en tijdig over het (aanstaande) verval van de vakantierechten. Dit zodat de werknemer hier nog tijdig gebruik van kan maken. De werkgever zal moeten bewijzen of hij daadwerkelijk tijdig de werknemer hierover heeft geïnformeerd. Houdt dus als werkgever altijd goed de registratie van opgenomen verlofdagen bij en ook correspondentie waarin u tijdig wijst op mogelijk verval van vakantiedagen als werknemer ze niet tijdig opneemt.




Bouwt een werknemer vakantiedagen op tijdens zwangerschapsverlof?


Ja, ook tijdens het zwangerschapsverlof en ook het bevallingsverlof bouwt een werknemer ook vakantiedagen op.




Mag de werkgever de niet opgenomen wettelijke verlofdagen uitbetalen in plaats van ze te laten opnemen?


Nee, dat is alleen toegestaan bij het einde van het dienstverband.




Kan ik mijn werknemers verplichten om enkele verlofdagen af te laten boeken van hun verloftegoed?


(Toegevoegd 17 mei 2020)

Nee, dat kunt u niet verplichten.

Het mag wel op geheel vrijwillige basis. Let op: vrijwillig is hier ook écht vrijwillig. Er mag geen enkele druk door de werkgever worden uitgeoefend. Ook de Ondernemingsraad of Personeelsvertegenwoordiging mogen geen druk uitoefenen. Maar als het echt op volledig vrijwillige basis gebeurt om de organisatie te helpen, dan is dat prima. Het is ook prima als werknemers dat niet willen doen. Het is dus mogelijk dat de ene werknemer wel verlof wil inleveren, en de andere niet. Het komt dus vooral aan op eigen initiatief, waarbij druk door de werkgever zeker niet wenselijk is.




Mijn werknemers zijn nu al meer dan 8 weken gedwongen thuis en kunnen geen arbeid verrichten. Ik betaal alles gewoon door en ik betaal ook in de maand mei het vakantiegeld uit. Mag ik van mijn werknemers redelijkerwijs eisen, dat zij de verlofdagen die ze in deze 8 weken van non-activiteit hebben opgebouwd, laten afboeken van hun verloftegoed?


(Toegevoegd 17 mei 2020)

Nee, dat mag niet.

Het afboeken van verlof is alleen toegestaan, als werknemers hiermee uit volledig vrije wil instemmen. Wanneer werknemers dit uit eigen initiatief met de werkgever bespreken en het afboeken van het opgebouwde verlof aan de werkgever voorstellen dan is dat het beste scenario.

Let op: Leg als werkgever géén enkele druk op, dit werkt namelijk averechts! Ook als de Ondernemingsraad of Personeelsvertegenwoordiging voorstander zijn van afboeken van deze verlofdagen, dan nog blijft het een individuele keuze van elke werknemer. Deze keuze moet de werkgever respecteren.




Mijn werknemers zijn van plan op vakantie te gaan naar landen waarvoor een geel of zelfs oranje reisadvies geldt. Hoe moet ik hier als werkgever mee omgaan en wat moet ik allemaal weten en doen?


(Toegevoegd, 11 juni 2020, laatste update 18 augustus 2020)

Er komt het nodige bij kijken om deze vraag te beantwoorden. Sterker nog, dit kan ingewikkeld zijn en sterk afhangen van de situatie.

Het arbeidsrechtelijke principe is, sinds de recente wetswijziging van 1 januari 2020: geen arbeid, wel loon, tenzij de werknemer de arbeid niet kan of niet wil verrichten, en de oorzaak daarvan voor zijn rekening dient te komen. Dit belangrijke principe is, naast de feitelijke situatie, bepalend bij vragen over vakantie, quarantaine en ziekte bij Corona.

Allereerst doet u er goed aan om regels te stellen over op vakantie gaan tijdens ziekte en ook aan welke regels werknemers zich moeten houden als ze tijdens vakantie in Nederland of in het buitenland ziek worden.

U moet uw werknemers vervolgens goed informeren over deze regels. Denk daarbij aan de juiste wijze van ziekmelden, of toestemming van de bedrijfsarts noodzakelijk is om tijdens ziekte op vakantie te gaan, of doktersverklaringen in Nederland en in het buitenland noodzakelijk zijn om tijdens ziekte verlof/vakantierechten en loondoorbetaling in stand te houden, wat het juiste verpleegadres is etc. Denk hierbij ook zeker aan regels die gesteld zijn in de AVG (met name in verband met medische informatie die privacy gevoelig is).

Het advies van de Nederlandse overheid is en blijft om vakantie te vieren in ons eigen land. Dit wordt vooral geadviseerd omdat de situaties in alle landen – en ook in Nederland – snel, van de ene op de andere dag, zomaar kunnen veranderen.

Op vakantie / reizen naar Gele gebieden

Het is niet verboden om vakantie te houden in of af te reizen naar "gele" gebieden.

De werknemer die in een geel gebied op vakantie gaat en daar ziek wordt, moet zich ziek melden volgens de regels die de werkgever heeft opgesteld (wijze van ziekmelding, verpleegadres, controle indien aan de orde).

Meldt de werknemer zich op de juiste wijze ziek, dan veranderen de vakantiedagen in ziektedagen en mag u deze ziektedagen niet afboeken van het verloftegoed. Dit geldt natuurlijk ook als de werknemer besmet blijkt met Corona in een geel gebied. De werknemer die ziek wordt – ook door Corona - heeft recht op loondoorbetaling.

Wat nu als een werknemer vakantie houdt in een geel gebied, dat opeens tijdens verblijf aldaar, verandert in oranje gebied?

In dat geval was deze situatie voor de werknemer niet voorzienbaar en moet de werkgever het loon doorbetalen. Dat geldt voor quarantaine en ook bij ziekte.

Op vakantie / reizen naar Oranje gebieden

Ons advies is uw werknemers nadrukkelijk (schriftelijk) af te raden om vakantie te houden of te reizen naar oranje gebieden.

Gaat de werknemer toch op vakantie naar een oranje gebied, dan gaat de werknemer, tegen het advies in, naar een gebied dat bezocht mag worden "slechts voor noodzakelijke reizen”. Vakantie naar een oranje gebied is geen noodzaak.

Als de werknemer vervolgens in een oranje gebied ziek wordt, en niet tijdig kan terugkeren naar Nederland of in quarantaine moet, dan is het maar de vraag of de werknemer recht voor die quarantaineperiode op loondoorbetaling. Algemeen wordt door juristen gesteld dat de werknemer bewust een risico heeft genomen dat voor zijn eigen rekening komt. Dus: door quarantaine tijdens of als gevolg van vakantie in een oranje gebied heeft de werknemer bij quarantaine géén recht op loondoorbetaling. De werknemer die tijdens quarantaine wel zijn werk kan verrichten en dat ook doet, heeft echter wel recht op loon tijdens quarantaine. En dan: vanaf het moment dat vaststaat dat de werknemer positief test op Corona, heeft hij wel recht op loon, want de werknemer is immers ziek!

Zorg ervoor dat u werknemers vooraf duidelijk (schriftelijk) heeft geïnformeerd dat er gezondheidsrisico’s en inkomensrisico’s verbonden kunnen zijn aan het zonder noodzaak reizen naar oranje gebieden.

Als uw werknemer vakantie heeft gehouden in een oranje gebied, wordt van uw werknemer verwacht na terugkeer twee weken preventief in quarantaine te gaan en thuis te werken, in dat geval mét loondoorbetaling.

Kan de werknemer echter niet thuis werken (omdat het werk bijvoorbeeld machine en/of locatie gebonden is), dan heeft uw werknemer tijdens de quarantaine geen recht op loondoorbetaling.

Op vakantie / reizen naar Rode gebieden

Als de werknemer ondanks alles vertrekt naar een Rood gebied, dan heeft hij geen recht op loon tijdens quarantaine, tenzij hij tijdens quarantaine zijn arbeid verricht. Wat nu als de werknemer tijdens of aantoonbaar als gevolg van verblijf in een rood gebied door Corona wordt getroffen, heeft hij dan recht op loondoorbetaling tijdens zijn ziekte? Hierover zijn de meningen verdeeld. Geen loon betalen is een zeer zware sanctie, en er bestaat nog geen jurisprudentie over het in het begin van dit antwoord aangehaalde principe “Geen arbeid, wel loon”. Win dus altijd juridisch advies bij ons in als u overweegt om loondoorbetaling te stoppen.

Meer reisinformatie

De actuele reisadviezen en nadere informatie per land en per deelgebied, afkomstig van

het ministerie van Buitenlandse Zaken, kunt u vinden op de volgende website:

https://www.nederlandwereldwijd.nl/documenten/vragen-en-antwoorden/vragen-en-antwoorden-reisadviezen-coronavirus

Het Ministerie van Buitenlandse zaken heeft ook een Reisapp die informatie geeft over de situatie in het buitenland.

Gratis voorbeeldregeling

We hebben een gratis voorbeeldregeling (kijk bij downloads) beschikbaar gesteld die de werkgever kan afstemmen met haar medewerkers bovenop de bestaande vakantie- en verlofregeling vanwege de coronacrisis.




Mag ik mijn werknemers vragen waar ze op vakantie willen gaan en waar ze op vakantie zijn geweest?


(Toegevoegd, 18 augustus 2020)

Hierover zijn arbeidsjuristen het niet altijd met elkaar eens.

Wij zijn ervan overtuigd dat de werkgever deze vraag wel mag stellen. De redenen daarvoor zijn als volgt:

  1. De werkgever heeft een zorgplicht en verantwoordelijkheid voor een veilige en gezonde werkomgeving voor al zijn werknemers
  2. De werkgever vraagt geen medische informatie, of andere informatie die te zien is als persoonsgegeven in de zin van de AVG.





Verlof en Ziekte

Is er verschil tussen een zieke of niet zieke werknemers inzake afboeken van vakantiedagen?


Nee. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen zieke en niet zieke werknemers.

Volledige opbouw van vakantiedagen betekent ook volledig afboeken. Als een zieke werknemer die zijn werkzaamheden weer voor halve dagen heeft hervat, bijvoorbeeld een

dag vrij wil hebben, wordt er een volledige dag afgeboekt.




Gaat de opbouw van vakantiedagen gewoon door tijdens ziekte?


Ja. Tijdens ziekte bouwt de werknemer ook vakantiedagen op. Ook wanneer een werknemer door ziekte maar gedeeltelijk kan werken bouwt hij evenveel wettelijke vakantiedagen op als in een periode waarin hij niet ziek is.

Voor de opbouw van bovenwettelijke vakantiedagen kan echter ten nadele van de werknemer worden afgeweken maar dat mag echter alleen in bepaalde omstandigheden.




Kunnen medewerkers die ziek zijn verplicht worden om vrije dagen op te nemen?


De vervaltermijn geldt in beginsel ook voor de zieke werknemer. Dit is anders als de werknemer tot aan dat tijdstip redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantie op te nemen gedurende het gehele opbouwjaar en de daaropvolgende zes maanden om medische redenen of in verband met andere bijzondere omstandigheden niet in staat is geweest om zijn minimum vakantierecht te benutten. Dat kan het geval zijn wanneer de werkgever een langdurig zieke werknemer geheel vrijgesteld heeft van verplichtingen tot re-integratie. Immers, dan kan de werknemer de vakantiedagen niet opnemen. Dan is zowel de re-integratie als de herstelfunctie niet aan de orde.

Als een werknemer daadwerkelijk niet in staat is vakantie op te nemen komen de

vakantiedagen dus niet te vervallen.

Als een langdurig zieke werknemer wel in staat is om minimum vakantie op te nemen en hij daarvan af ziet, dan komen de niet opgenomen vakantiedagen wel te vervallen. In het geval van opgelegde re-integratieverplichtingen zal van dit laatste bijvoorbeeld sprake kunnen zijn.

De formulering 'redelijkerwijs niet in staat zijn geweest' impliceert dat de werknemer dit aannemelijk moet maken.





Neem gratis contact op met onze Werkgever & Corona helpdesk via telefoonnummer 085 13 09 649 of stuur een mail naar corona@regiohr.nl

© REGIO HR BV - Papland 4a, 6042 CL GORINCHEM - corona@regiohr.nl - +31 (0)85 13 09 649

  • LinkedIn Social Icon
  • Facebook Social Icon